“Jesteś azbest.” Co byś pomyślał gdybyś pewnego dnia usłyszał, że ktoś się tak do Ciebie zwraca? Cóż, nie byłoby to nic dobrego w każdym razie i zdecydowanie nie powinieneś się z tego cieszyć. Jeśli ktoś cię tak nazwał to właściwie uważa Cię za przestarzałego, niemodnego, a może i wręcz szkodliwego. Bo dzisiaj “azbest” w języku młodzieżowym to już nie tylko materiał budowlany.
Jak powstają nowe określenia młodzieżowe?
Młodzież ma bardzo wiele określeń typowych tylko dla ich grupy społecznej, jest to forma wyróżnienia się od reszty, utrzymywania swojej niezależności. Jest to też chęć tworzenia więzi i przynależenia do swojej grupy rówieśniczej. Młodzież ciągle tworzy nowe wyrażenia, słowa. Właściwie tworzy od podstaw swój własny wewnętrzny język, w którym oni odnajdują się idealnie. To zjawisko ma swoją własną nazwę, którą jest powstawanie języka socjolektu. Określa on to, że znajdujemy się wewnątrz grupy, która go stosuje. Obecnie slang młodzieżowy tworzony jest na podstawie przeróżnych zapożyczeń angielskich lub też używania istniejących już słów w zupełnie innym kontekście niż do tej pory. Słowa pojawiają się i znikają, a na ich miejsce tworzą się nowe. Często zdarza się tak, że przez krótkotrwałość tego języka, szybką płynność i zmienność znaczeniową, jest on rozumiany tylko i wyłącznie wewnątrz środowiska z którego się wywodzi. Zdarza się, że słyszymy rozmowę dwóch osób i zupełnie nie rozumiemy kontekstu czy wypowiedzianych słów. Ma to miejsce przy gwarach, różnicach regionalnych, wyrażeniach ściśle zawodowych, ale także w języku pokoleń. Z tego względu w 2016 powstała inicjatywa zgłaszania młodzieżowych słów roku, do corocznego plebiscytu. Pomysł i wprowadzenie tej inicjatywy, nie tylko pokazuje jakie wyrażenia danego roku są tym razem w upodobaniach młodych, ale także, że grupa ta bardzo potrzebuje swojej wewnętrznej przynależności i odróżnienia od reszty społeczeństwa na wczesnych etapach ich życia. Jednym z słów, które znalazło się w czołówce był właśnie Azbest w roku 2024.
Kto to jest azbest?
Podobnie jak “boomer” “cringe”, “azbest” także wpisuje się w nurt neologizmów, pojawiających się nagle znikąd, ale w tempie tak błyskawicznym, że nawet nie wiemy kiedy. Nagle jest viralem, mówionym przez każdego, by często zniknąć równie szybko. Kiedyś nazwa azbest należała tylko technicznego określenia grupy minerałów krzemianowych tworzących włókna, wykorzystywane w przemyśle. Jednak jak się okazało azbest należy do minerałów szkodliwych, toksycznych a nawet rakotwórczych więc wykorzystanie go zostało zakazane. Język młodzieży znalazł nowe sposoby i konteksty, w których można użyć tego wyrażenia, bazując na negatywnych skojarzeniach z tradycyjnym azbestem. Mówi się tak na wszystko co jest przestarzałe, niezręczne, żenujące, kompletnie nie na czasie, a nawet toksyczne…tak jak właśnie był azbest. Jest to określenie nacechowane negatywnie i prześmiewczo, w żartobliwy sposób. Jest używane w kontekście ludzi jak i rzeczy czy pomysłów. Wszystko zaczęło się od Iniemamocnych a konkretnie od popularnej przeróbki i kwestii “Pani syn wylał na mnie Azbest”, która zyskała ogromną popularność na platformie Tiktok, a potem już jak typowy viral rozniosło się na ogromną skalę.
Nie nadążysz? Jesteś już azbest
Polski język młodzieżowy bezsprzecznie ciągle ewoluuje i się zmienia, a głównym jego źródłem powstanie, jak i sposobem docierania do całej tej grupy są social media. To one w teraźniejszych czasach poprzez krótkie formy, memy czy przeróbki oficjalnych znaczeń takich jak tak z azbestem w Iniemamocnych, budując większą i szerszą więź pomiędzy użytkownikami. A jeśli przestaniemy śledzić na bieżąco, chociaż na chwilę, możemy się nie odnaleźć w tym na nowo.
